> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/concepts.md).

# Temel Kavramlar

Bu sayfada Phalcon Compliance platformunda kullanılan temel terimler ve kavramlar açıklanmaktadır. Bunları anlamak, platformdan daha iyi yararlanmanıza yardımcı olur.

## Risk Seviyeleri

Taramadan geçirilen her adres veya işleme bir risk seviyesi atanır. Bir risk motoru oluştururken veya düzenlerken, bir uyarı tetiklendiğinde atanacak risk seviyesini belirleyebilirsiniz. En yüksekten en düşük ciddiyete doğru kullanılabilir seviyeler şunlardır:

* **Kritik**
* **Yüksek**
* **Orta**
* **Düşük**
* **Bilgilendirici**
* **Risk Yok** — Beyaz listedeki adreslere veya hiçbir risk göstergesi tespit edilmediğinde otomatik olarak atanır.

Her seviyenin anlamı kuruluşunuz tarafından belirlenir; seviyeleri kurum içi uyumluluk politikalarınız ve risk toleransınızla uyumlu olacak şekilde yapılandırın.

## Risk Türleri

Phalcon, birbirini tamamlayan iki risk tespit yöntemi kullanır:

### Maruz Kalma Riski

**Hedefin ne olduğuna** ve **kimlerle etkileşime girdiğine** dayalı riskleri tespit eder:

* **Entity Risk**: Taramadan geçirilen adresin kendisinin risk etiketleri olup olmadığını kontrol eder; örneğin, adresin yaptırıma tabi bir varlık, dolandırıcılık adresi veya mixer olarak tanımlanıp tanımlanmadığını belirler.
* **Interaction Risk**: Hedefin yaptırıma tabi adresler, mixer'lar, darknet pazarları veya dolandırıcılık operasyonları gibi bilinen riskli varlıklarla doğrudan ya da dolaylı bağlantıları olup olmadığını kontrol etmek için fon akışlarını izler.
* **Blacklist Interaction**: Hedefin kara listenizdeki bir adresle etkileşime girip girmediğini kontrol eder.

Daha fazla bilgi: [Risk Maruz Kalma Motoru](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/configure/risk-engines/exposure.md)

### Davranışsal Risk

**Fonların nasıl hareket ettiğine** dayalı riskleri tespit eder. Sistem; olağan dışı büyüklükte transferler, yüksek sıklıkta işlemler veya fonların hızla aktarılması gibi şüpheli örüntüleri belirler. Bunlar, kara para aklama veya katmanlama faaliyetlerinin yaygın göstergeleridir.

Daha fazla bilgi: [Davranışsal Risk Motoru](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/configure/risk-engines/behavior.md)

## İşlemler ve Transferler

* **İşlem**: İşlem hash'iyle tanımlanan zincir üstü bir işlem. Tek bir işlem birden fazla token transferi içerebilir.
* **Transfer**: Bir işlem içindeki münferit token hareketi (örneğin, ERC-20 transferi). Transfer, Phalcon'daki en küçük tarama birimidir — her transfer ayrı ayrı risk açısından değerlendirilir.

## Tarama Yönü

Bir işlemi tararken, risk analizini özelleştirmek için bir yön belirtebilirsiniz:

* **Para Yatırma**: İşlem, müşteri fonlarının platformunuza aktarıldığını gösterir. Yalnızca **gelen** riskler (fonların kaynağı) izlenir.
* **Para Çekme**: İşlem, müşteri fonlarının platformunuzdan çıktığını gösterir. Yalnızca **giden** riskler (fonların hedefi) izlenir.
* **Her İkisi** (varsayılan): Herhangi bir yön belirtilmezse hem gelen hem de giden akışlar taranır.

Doğru yönü belirlemek, analizi ilgili fon akışlarına odaklayarak hatalı pozitifleri azaltır.

## Etiketler, Tag'ler ve Notlar

Bu üç mekanizma, adreslere açıklama eklemenize ve adresleri düzenlemenize yardımcı olur:

| Kavram     | Kaynak                        | Düzenlenebilir | Açıklama                                                                                                                                                                                                                                                                |
| ---------- | ----------------------------- | -------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| **Etiket** | Sistem tarafından oluşturulur | Hayır          | BlockSec'in doğrulanmış adres veritabanındaki, insanlar tarafından okunabilir tanımlayıcı (örneğin, "Binance Hot Wallet").                                                                                                                                              |
| **Tag**    | Sistem + kullanıcı            | Kısmen         | Sistem tag'leri (örneğin, "Yaptırıma Tabi" ve "Karıştırma") değiştirilemez. Özel tag'ler (örneğin, "VIP Müşteri" ve "İnceleme Bekliyor") serbestçe eklenebilir veya kaldırılabilir. Her adres, sistem ve özel tag'lerin toplamı olarak en fazla 5 tag'e sahip olabilir. |
| **Not**    | Kullanıcı                     | Evet           | Tüm ekip üyelerinin görebildiği serbest metinli açıklamalar. Adresin denetim günlüğüne kaydedilir.                                                                                                                                                                      |

## Risk Göstergeleri

Risk göstergeleri, belirli riskleri temsil eden ve varlıklara veya adreslere atanan etiketlerdir (örneğin, "Yaptırıma Tabi", "Dolandırıcılık" veya "Karıştırma"). Risk maruz kalma motorları, tarama hedefinin bilinen riskli varlıklarla ilişkili olup olmadığını değerlendirmek için bu göstergeleri kullanır.

Risk göstergelerinin tam listesi için [Risk Göstergesi Listesi](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/api-documentation/introduction/risk-indicator-list.md) sayfasına bakın.

## Risk Motoru <a href="#risk-engines" id="risk-engines"></a>

Risk motorları, hangi risklerin tespit edileceğini ve uyarıların ne zaman tetikleneceğini belirleyen yapılandırılabilir kurallardır. Her kural şunları belirtir:

* **Hedef Türü**: Adres veya işlem
* **Risk Türü**: Maruz kalma veya davranışsal
* **Şablon**: Tespit yöntemi (örneğin, Entity Risk, Interaction Risk, Büyük Transfer)
* **Tetikleme Koşulları**: Bir uyarının ne zaman tetikleneceğini belirleyen eşikler ve parametreler
* **Risk Seviyesi**: Tetiklenen bir uyarıya atanan ciddiyet seviyesi
* **Bildirim Kanalları**: Uyarıların gönderileceği yerler

Kurallar şu kategorilere ayrılır:

* **Varsayılan Kurallar** — FATF yönergelerine ve sektördeki en iyi uygulamalara göre BlockSec tarafından sağlanır. Bu kuralları etkinleştirebilir, devre dışı bırakabilir veya kopyalayabilirsiniz ancak tespit mantıklarını düzenleyemezsiniz.
* **Özel Kurallar** — Tüm ayarları üzerinde tam kontrole sahip ekibiniz tarafından oluşturulur.

Phalcon, kullanıma hazır bir dizi [varsayılan kural](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/configure/risk-engines/default-engines.md) sunar. Bunları özelleştirebilir veya şablonlardan yeni kurallar oluşturabilirsiniz.

## İzleme

İzleme, adresler için sürekli risk takibi sağlar. Etkinleştirildiğinde sistem, adresleri dinamik bir programa göre otomatik olarak yeniden analiz eder ve risk durumları değiştiğinde uyarılar gönderir; böylece manuel olarak yeniden tarama ihtiyacını ortadan kaldırır.

Daha fazla bilgi: [İzleme](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/monitoring/monitor.md)

## Kara Liste ve Beyaz Liste

* **Kara Listeye Alınmış** adresler otomatik olarak **Kritik** riskli olarak işaretlenir ve tüm kural değerlendirmeleri atlanır.
* **Beyaz Listeye Alınmış** adresler, varlıklar veya kategoriler otomatik olarak **Risk Yok** olarak işaretlenir ve tüm kural değerlendirmeleri atlanır. Beyaz listeler üç konu türünü destekler: Adres, Varlık ve Kategori.

Listelerinizi [Risk Motoru → Listeler](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/configure/risk-engines/lists.md) bölümünden yönetin.

## Kural Beyaz Listesi

Kural Beyaz Listesi, belirli adresleri, varlıkları veya kategorileri münferit kurallardan muaf tutmanıza olanak tanır. Tüm kuralları atlayan ve adresi Risk Yok olarak işaretleyen genel Beyaz Liste'den farklı olarak, Kural Beyaz Listesi yalnızca belirttiğiniz kuralları atlar; diğer tüm kurallar normal şekilde değerlendirmeye devam eder.

Her biri farklı kuralları ve konuları hedefleyen birden fazla Kural Beyaz Listesi oluşturabilirsiniz. Bu özellik Scale planı ve üzeri planlarda kullanılabilir.

Daha fazla bilgi: [Listeler](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/configure/risk-engines/lists.md)

## Değerlendirme Önceliği

Bir adres veya işlem tarandığında listeler aşağıdaki sırayla değerlendirilir:

1. **Kara Liste / Beyaz Liste** — Eşleşme varsa sonuç hemen döndürülür. Hiçbir kural değerlendirilmez.
2. **Kural Beyaz Listesi** — Eşleşme varsa yalnızca belirtilen kurallar atlanır. Kalan kurallar normal şekilde değerlendirilir.
3. **Risk Motoru Kuralları** — Etkinleştirilmiş tüm kurallar hedef için değerlendirilir.

## Kural Çakışması

Aynı şablona ve hedef türüne sahip iki kuralın tetikleme koşulları çakışıyorsa, aynı adres veya işlem için ikisi de tetiklenebilir. Phalcon bu çakışmaları tespit eder ve Genel Bakış, Kural Listesi ve Kural Ayrıntısı sayfalarında uyarılar gösterir.

Çakışan kurallar engellenmez — kasıtlı olabilirler (örneğin, farklı eşikler için farklı risk seviyeleri). Çakışma göstergesi, çakışmanın beklenen bir durum olup olmadığını veya ayarlama gerektirip gerektirmediğini gözden geçirmenize yardımcı olur.

## Uyarılar

Taramadan geçirilen bir adres veya işlem, bir kuralın tetikleme koşullarıyla eşleştiğinde uyarı oluşturulur. Uyarıların üç durumu vardır:

| Durum            | Açıklama                                                                                                                                                                    |
| ---------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| **Çözülmemiş**   | Varsayılan durum. İnceleme bekleniyor.                                                                                                                                      |
| **Çözüldü**      | Bir ekip üyesi tarafından manuel olarak tamamlandı şeklinde işaretlenir.                                                                                                    |
| **Süresi Doldu** | Tetikleme koşulları değiştiğinde otomatik olarak işaretlenir — örneğin, kural silindiğinde, adres beyaz listeye alındığında veya yeniden tarama artık eşleşme bulmadığında. |

Uyarıları [Uyarı Merkezi](https://docs.compliance.phalcon.blocksec.com/tr/user-manual/monitoring/alert-hub.md) bölümünden yönetin.

## Maruz Kalma Değeri ve Maruz Kalma Yüzdesi

* **Maruz Kalma Değeri**: Belirtilen bir risk kaynağından kaynaklanan veya bu kaynakla etkileşime giren kripto varlıkların USD cinsinden toplam parasal değeri.
* **Maruz Kalma Yüzdesi**: Kirlenmiş varlıkların, adresin toplam gelen veya giden değerine oranı.

Bu ölçümler, risk maruz kalmasının ciddiyetini sayısal olarak belirlemenize yardımcı olur.
